EKOSYSTEM WSPARCIA
PO TRAUMIE

PTSD zazwyczaj wynika z jednorazowego lub krótkotrwałego zdarzenia traumatycznego — wypadku, napadu, katastrofy.

C-PTSD (Złożony PTSD, ICD-11: 6B41) jest skutkiem długotrwałej, powtarzającej się traumy: przemocy w dzieciństwie, znęcania, uwięzienia. Poza klasycznymi objawami PTSD obejmuje głębsze zaburzenia regulacji emocji, silny wstyd i negatywny obraz siebie oraz problemy w relacjach.

EMDR to 8-fazowa terapia uznana przez WHO i APA za metodę pierwszego wyboru w PTSD. Pacjent koncentruje się na traumatycznym wspomnieniu, jednocześnie podążając wzrokiem za bodźcem bilateralnym. Bilateralna stymulacja aktywuje naturalne mechanizmy przetwarzania informacji w mózgu — podobne do fazy REM snu.

Badania wykazują 77–90% skuteczności w redukcji objawów PTSD po 8–12 sesjach.

Nie. Większość osób po zdarzeniu traumatycznym nie rozwija PTSD. Szacunki: 5–20% w zależności od rodzaju i intensywności traumy. Na ryzyko wpływają: brak wsparcia społecznego, wcześniejsze doświadczenia traumatyczne, predyspozycje genetyczne. Czynnikiem ochronnym jest szybki dostęp do wsparcia tuż po zdarzeniu.

Dla PTSD po pojedynczym zdarzeniu terapie oparte na dowodach (EMDR, CPT, PE) trwają zazwyczaj 8–16 sesji — 2–4 miesiące cotygodniowej terapii.

C-PTSD wymaga dłuższego, fazowego podejścia: od kilku miesięcy do kilku lat. Wiele osób odczuwa istotną poprawę jakości życia już w pierwszych 3 miesiącach regularnej pracy.

Okno tolerancji (Dan Siegel, 1999) to optymalny poziom pobudzenia układu nerwowego, w którym człowiek jest zdolny do przetwarzania informacji i regulacji emocji. Po traumie okno się zwęża: osoba oscyluje między hiperaktywacją (panika, flashbacki) a hipoaktywacją (odrętwienie, dysocjacja). Celem terapii jest poszerzanie okna tolerancji.

• Baza certyfikowanych terapeutów EMDR Polska (emdr.com.pl)
• Rejestr Polskiego Towarzystwa Psychologicznego
• Katalog specjalistów trauma.pl — z weryfikacją kwalifikacji
• Poradnie zdrowia psychicznego NFZ — bezpłatnie, ze skierowaniem