Encyklopedia Objawów

Objawopedia Traumy

Każdy objaw wyjaśniamy od codziennego doświadczenia, przez neurobiologię, do konkretnej ścieżki pomocy. Nie diagnozujemy — tłumaczymy, co Twój układ nerwowy próbuje Ci powiedzieć.

Kliknij kategorię, by filtrować objawy

Legenda: Hiperaktywacja — tryb walcz/uciekaj Hipoaktywacja — tryb zamrożenia Dysocjacja Poznawcze/emocjonalne
Hiperwigilancja
Hypervigilance
Hiperaktywacja

Ciągłe skanowanie otoczenia. Mózg w trybie alarmu 24/7.

Flashback
Intrusive re-experiencing
Hiperaktywacja

Trauma przeżywana ponownie, jakby działa się teraz.

Koszmary senne
Trauma nightmares
Hiperaktywacja

Mózg próbuje przetworzyć traumę przez sen — bez powodzenia.

Przesadna reakcja na bodźce
Exaggerated startle response
Hiperaktywacja

Wzdryganie się na dźwięki, nagłe ruchy — ciało w trybie alarmu.

Drażliwość i wybuchy złości
Irritability / angry outbursts
Hiperaktywacja

Nieadekwatna złość wynikająca z przeciążonego układu nerwowego.

Problemy ze snem
Sleep disturbances
Hiperaktywacja

Trudności z zasypianiem — układ nerwowy nie potrafi wyłączyć alarmu.

Odrętwienie emocjonalne
Emotional numbing / shutdown
Hipoaktywacja

Uczucie pustki, niemożność radowania się ani odczuwania smutku.

Unikanie
Avoidance
Hipoaktywacja

Omijanie miejsc, ludzi, myśli kojarzonych z traumą.

Depersonalizacja
Depersonalization
Hipoaktywacja

Poczucie oderwania od własnego ciała lub bycia obserwatorem siebie.

Izolacja społeczna
Social withdrawal
Hipoaktywacja

Poczucie odcięcia od innych — "nikt nie może mnie zrozumieć".

Dysocjacja
Dissociation
Dysocjacja

Oderwanie od teraźniejszości, "zawieszanie się", luki w pamięci.

Derealizacja
Derealization
Dysocjacja

Poczucie, że otaczający świat jest nierealny, jak we śnie lub za szybą.

Amnezja dysocjacyjna
Dissociative amnesia
Dysocjacja

Niemożność przypomnienia ważnych aspektów zdarzenia traumatycznego.

Wstyd i wina
Shame & self-blame
Poznawcze

Nieracjonalne poczucie, że to moja wina. Wstyd jako rdzeń traumy.

Problemy z koncentracją
Cognitive impairment
Poznawcze

Trudności ze skupieniem — mózg zajęty ciągłym skanowaniem zagrożeń.

Negatywne przekonania o sobie
Negative cognitions
Poznawcze

"Jestem zły/a", "Świat jest niebezpieczny", "Nikomu nie można ufać".

Utrata sensu i nadziei
Loss of hope / meaning
Poznawcze

Poczucie skróconej przyszłości, niemożność wyobrażenia sobie życia po traumie.

Rozregulowanie emocji
Affect dysregulation (DSO)
C-PTSD/DSO

Trudność w powrocie do równowagi. Emocje jak fale bez możliwości zatrzymania.

Głęboki wstyd (C-PTSD)
Pervasive shame (DSO)
C-PTSD/DSO

Poczucie bycia "zepsutym" lub "uszkodzonym" — głębsze niż wstyd w PTSD.

Zaburzenia w relacjach
Relational disturbances (DSO)
C-PTSD/DSO

Trudności z zaufaniem, bliskością i utrzymaniem zdrowych relacji.

Napięcie mięśniowe
Somatic tension
Somatyczne

Ciało "przechowuje" traumę jako chroniczne napięcie i ból.

Fizyczne reakcje na wyzwalacze
Physiological reactivity
Somatyczne

Przyspieszone bicie serca, pocenie się, duszność przy bodźcach związanych z traumą.

Wycofanie z zainteresowań
Anhedonia
Hipoaktywacja

Utrata przyjemności z aktywności, które kiedyś cieszyły. (artykuł wkrótce)

Myśli samobójcze
Suicidal ideation
Pilne

→ Natychmiastowa pomoc: 116 123

Poczucie skróconej przyszłości
Foreshortened future
Poznawcze

Niemożność wyobrażenia sobie życia po 5 latach. (artykuł wkrótce)

Jak zbudowany jest każdy artykuł Objawopedii?

Każdy objaw opisujemy według tej samej, naukowej struktury — tak by prowadzić Cię od zrozumienia do działania:

1️⃣
Jak to czujesz
Codzienne słowa, nie kliniczna nomenklatura
2️⃣
Co się dzieje w mózgu
Neurobiologia bez żargonu
3️⃣
Dlaczego to ma sens
Normalizacja. Twój mózg Cię chronił.
4️⃣
Co pomaga
Samopomoc + ścieżka do specjalisty
5️⃣
Powiązane objawy i terapie
Knowledge Graph — nigdy nie zostaniesz bez ścieżki